{"id":1863,"date":"2023-06-28T15:24:42","date_gmt":"2023-06-28T13:24:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/?p=1863"},"modified":"2023-06-30T11:22:29","modified_gmt":"2023-06-30T09:22:29","slug":"bronzezeitliche-almen-klimaveraenderungen-und-umweltarchive-auf-dem-dachsteinplateau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/2023\/06\/28\/bronzezeitliche-almen-klimaveraenderungen-und-umweltarchive-auf-dem-dachsteinplateau\/","title":{"rendered":"Bronzezeitliche Almen, Klimaver\u00e4nderungen und Umweltarchive auf dem Dachsteinplateau"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1863\" class=\"elementor elementor-1863\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b2820ff elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b2820ff\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-be270ce\" data-id=\"be270ce\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2beb6f2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2beb6f2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #000000\">Autor:innen:&nbsp;<em> Kerstin Kowarik, Kerstin P. Hofmann, Daniel Brandner, Valentina Laaha, Roman Scholz<br><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\"><strong>In dem interdisziplin\u00e4ren Projekt <i>&#8222;Alpine Interdependenzen&#8220;<\/i> erkunden Forscherinnen und Forscher der R\u00f6misch-Germanischen Kommission des Deutschen Arch\u00e4ologischen Instituts und des \u00d6sterreichischen Arch\u00e4ologischen Instituts an der \u00d6sterreichischen Akademie der Wissenschaften die Anf\u00e4nge der Hochweidenutzung auf dem Dachsteinplateau und die Auswirkungen des Klimawandels auf pr\u00e4historische alpine Gesellschaften.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\">Das Dachsteinmassiv ist nicht nur ein Raum von besonderer und fragiler Sch\u00f6nheit, sondern stellt auch eine \u00fcber Jahrtausende gewachsene Kulturlandschaft dar. Mensch und \u00d6kosystem stehen hier seit langer Zeit in enger und vielf\u00e4ltiger Wechselbeziehung. <br><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000\">Urweiden, alpine Arch\u00e4ologie und offene Fragen<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\">\u00dcber 30 Fundstellen mit H\u00fcttenresten bzw. Kulturschichten, die in die Bronzezeit datieren, wurden \u00fcber die letzten Jahrzehnte durch die Forschungen des Vereins <\/span><a href=\"https:\/\/www.anisa.at\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ANISA<\/a><span style=\"color: #000000\"> (Verein f\u00fcr Alpine Forschung rock art and settlement in the Alps &#8211; Austria) entdeckt und dokumentiert. Hierdurch zeigt sich, dass die Urweiden des Dachsteinplateaus \u2013 nat\u00fcrliche baumfreie Grasfl\u00e4chen in den Karstmulden des Plateaus \u2013als wichtige Ressource in der bronzezeitlichen Landschaftsnutzung wahrgenommen wurden. Aus diesem Befund ergeben sich zahlreiche neue Fragen: Wann begann die Hochweidenutzung, in der Bronzezeit oder bereits fr\u00fcher? Wie intensiv wurde in der Bronzezeit Hochweide auf dem Plateau betrieben und welchen Einfluss hatte das auf die Herausbildung der uns heute bekannten Landschaft? Brach die Nutzung in der \u00e4lteren Eisenzeit ab und waren hierf\u00fcr klimatische Ver\u00e4nderungen ausschlaggebend? Wann wurde die Nutzung wieder aufgenommen? Wie unterscheiden sich die pr\u00e4historischen von r\u00f6mischen und sp\u00e4teren Mensch-Umwelt-Interaktionen?<br><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-238f2d8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"238f2d8\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e57c94d\" data-id=\"e57c94d\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d1bd9d4 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"d1bd9d4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-800x600.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1865\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-800x600.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-533x400.jpg 533w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01a_Untersuchungsgebiet_RomanScholz-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Das Dachsteinplateau mit der Grafenbergalm (Foto: Roman Scholz, RGK)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5a95e75 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5a95e75\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b300488\" data-id=\"b300488\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c58c3db elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"c58c3db\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-800x534.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1866\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-800x534.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/01b_Untersuchungsgebiet_DanielBrandner-90x60.jpg 90w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Die Grafenbergalm auf dem Dachsteinplateau (Foto: Daniel Brandner, ANISA)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c75f06f\" data-id=\"c75f06f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-22eb4de elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"22eb4de\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-800x534.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1867\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-800x534.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/02_Anreise_DanielBrandner-90x60.jpg 90w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">F\u00fcr die Untersuchungen m\u00fcssen alle Ger\u00e4te und Lebensmittel auf die Grafenbergalm getragen werden (Foto: Daniel Brandner, ANISA). <\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1684a9b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1684a9b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-329ce73\" data-id=\"329ce73\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ed0a886 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ed0a886\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #000000\"><strong>Neue Forschungen<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\">Diese Fragestellungen k\u00f6nnen in idealer Form in der Kleinregion der Grafenbergalm untersucht werden. Dort finden sich mehrere bereits bekannte Fundstellen aus der Bronzezeit und der R\u00f6mischen Kaiserzeit. Das gro\u00dfr\u00e4umige Almgebiet weist viele bisher noch nicht detailliert untersuchte Verdachtsfl\u00e4chen auf. Dar\u00fcber hinaus finden sich auf der Grafenbergalm und im angrenzenden Gebiet wichtige Umweltarchive wie Seen und Moore, die eine wichtige Grundlage f\u00fcr die Erforschung des menschlichen Einflusses auf das \u00d6kosystem des Dachsteins \u00fcber die letzten Jahrtausende darstellen (<a href=\"https:\/\/www.dainst.blog\/groundcheck\/saltscape-hallstatt\/\">https:\/\/www.dainst.blog\/groundcheck\/saltscape-hallstatt\/<\/a>).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\">Die Forschungsarbeiten der aktuellen Kampagne zielten darauf ab, die Nutzungsintensit\u00e4t und Besiedlungsgeschichte dieses Kleinraums zu erfassen. <\/span><span style=\"color: #000000\">Die Almfl\u00e4chen wurden mittels geophysikalischer Methoden und mit Hilfe von Bodenproben untersucht, um detaillierte Einblicke in die bereits bekannten Fl\u00e4chen zu erhalten und zudem neue pr\u00e4historische Aktivit\u00e4tszonen zu finden und genau bestimmen zu k\u00f6nnen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\">Mit dem Magnetometer wurden die Fl\u00e4chen systematisch begangen und die in der Magnetik feststellbaren Anomalien in dichten Rastern beprobt. Die gezogenen Bodenproben werden in Kooperation mit Deutschen Arch\u00e4ologischen Institut und der Universit\u00e4t Wien ausgewertet. Diese Analysen sollen die Herausbildung der Almb\u00f6den nachvollziehbar machen und stellen einen wichtigen Schl\u00fcssel zur Rekonstruktion der menschlichen Aktivit\u00e4ten \u00fcber die letzten Jahrtausende dar. Diese Forschungen sind auch f\u00fcr gegenwartsrelevante Problemstellungen von Bedeutung, da sie Einblicke vermitteln, wie Jahrtausende lange intensive Nutzung m\u00f6glich ist, ohne das \u00d6kosystem zum Kippen zu bringen. Dies zeigen auch die langj\u00e4hrigen Forschungen des Naturhistorischen Museums Wien rund um Hallstatt, bei denen u.a. deutlich wurde, dass \u00fcber mehr als 3000 Jahre nachhaltige Forstwirtschaft trotz hohen Ressourcendrucks betrieben wurde.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-c525be6 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"c525be6\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6ba1a19\" data-id=\"6ba1a19\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-47f69c2 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"47f69c2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"401\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-401x600.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1868\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-401x600.jpg 401w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-684x1024.jpg 684w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-267x400.jpg 267w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-768x1150.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-1025x1536.jpg 1025w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-1367x2048.jpg 1367w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03a_GeophysMessung_DanielBrandner-scaled.jpg 1709w\" sizes=\"(max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Magnetische Messungen auf der Grafenbergalm (Foto: Daniel Brandner, ANISA).<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-59db437\" data-id=\"59db437\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab6e5bc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ab6e5bc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #000000\"><strong>Projektstruktur, F\u00f6rderer:innen, Unterst\u00fctzer:innen<\/strong><\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000\">Projektleitung: Kerstin Hofmann (RKG-DAI) und Kerstin Kowarik (\u00d6AI-\u00d6AW), geomagnetische Messung und Auswertung Roman Scholz (RGK-DAI), Bodenprobenentnahme (Valentina Laaha, Daniel Brandner), Auswertung Bodenproben Valentina Laaha (RGK-DAI) im Rahmen einer Masterarbeit am Institut f\u00fcr Urgeschichte und Historische Arch\u00e4ologie (Betreuung: Michael Doneus), Vorbereitung alpine Feldkampagne (Daniel Brander, ANISA).<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000\">Gef\u00f6rdert werden diese Forschungen durch die R\u00f6misch-Germanische Kommission des Deutsche Arch\u00e4ologischen Instituts (Forschungsplanprojekt \u201eEisenzeitliche Gro\u00dfsiedlungen\u201c und Groundcheck-Projekt \u201eSaltscape Hallstatt\u201c), die \u00d6sterreichische Akademie der Wissenschaften, das Naturhistorische Museum Wien, die ANISA und die Universit\u00e4t Innsbruck. Unterst\u00fctzung erf\u00e4hrt das Projekt auch durch die Agrargemeinschaft Grafenbergalm, die Agrargemeinschaft Wei\u00dfenbach sowie die \u00d6sterreichischen Bundesforste.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e1e6c5e elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e1e6c5e\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5a38d42\" data-id=\"5a38d42\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-66b35bd elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"66b35bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-800x534.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1869\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-800x534.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/03b_GeophysMessung_DanielBrandner-90x60.jpg 90w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Magnetische Messungen auf der Grafenbergalm (Foto: Roman Scholz, RGK)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5702fed\" data-id=\"5702fed\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-25f53a4 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"25f53a4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-800x534.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1871\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-800x534.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/05_Probennahme_RomanScholz-90x60.jpg 90w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Durchf\u00fchrung der Bohrungen (Foto: Roman Scholz, RGK).<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-dd884c3 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"dd884c3\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7a4fe21\" data-id=\"7a4fe21\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b5ff2c5 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"b5ff2c5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-800x600.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1870\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-800x600.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-533x400.jpg 533w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/04_VorbereitungProbennahme_RomanScholz-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Vorbereitende Vermessungen f\u00fcr Bohrungen zur Gewinnung von Bodenproben (Foto: Roman Scholz, RGK).<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-95dc43c elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"95dc43c\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8e22042\" data-id=\"8e22042\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96e6589 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"96e6589\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"401\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-401x600.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1873\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-401x600.jpg 401w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-684x1024.jpg 684w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-267x400.jpg 267w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-768x1150.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-1025x1536.jpg 1025w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-1367x2048.jpg 1367w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/07_Probennahme_DanielBrandner-scaled.jpg 1709w\" sizes=\"(max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Bodenprobe-Entnahme im Feld (Foto: Daniel Brandner, ANISA).<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e4dac3c\" data-id=\"e4dac3c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2a6369d elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"2a6369d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"513\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-768x513.jpg\" class=\"attachment-medium_large size-medium_large wp-image-1872\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-800x534.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/06_Probennahme_RomanScholz-90x60.jpg 90w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Dokumentation eines Bohrkerns (Foto: Roman Scholz, RGK).<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-da0dadc elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"da0dadc\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1025c34\" data-id=\"1025c34\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-53546cb elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"53546cb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-800x534.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1874\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-800x534.jpg 800w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-2048x1367.jpg 2048w, https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/06\/08_Datenschau_DanielBrandner-90x60.jpg 90w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Erste Zusammenstellung und Analyse der im Feld gewonnenen Daten auf der Almh\u00fctte (Foto: Daniel Brandner, ANISA).<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor:innen:&nbsp; Kerstin Kowarik, Kerstin P. Hofmann, Daniel Brandner, Valentina Laaha, Roman Scholz In dem interdisziplin\u00e4ren Projekt &#8222;Alpine Interdependenzen&#8220; erkunden Forscherinnen und Forscher der R\u00f6misch-Germanischen Kommission des Deutschen Arch\u00e4ologischen Instituts und des \u00d6sterreichischen Arch\u00e4ologischen Instituts an der \u00d6sterreichischen Akademie der Wissenschaften die Anf\u00e4nge der Hochweidenutzung auf dem Dachsteinplateau und die Auswirkungen des Klimawandels auf pr\u00e4historische alpine Gesellschaften. Das Dachsteinmassiv ist nicht [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":1906,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-allgemein"],"cc_featured_image_caption":{"caption_text":"","source_text":"","source_url":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1863"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1863"}],"version-history":[{"count":77,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1960,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1863\/revisions\/1960"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dainst.blog\/crossing-borders\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}